Module 6

Hoofdstuk 6

Dit is waarom diëten en quick fixes niet werken

In dit hoofdstuk wil ik ervoor zorgen dat je meer bewustwording krijgt over het feit wat diëten zijn en wat voor een aanslag ze kunnen zijn op je lichaam. Ik wil graag dat je weet waarom we steeds geneigd zijn om een dieet te volgen, maar waarom diëten niet werken.

Waarom starten we steeds met een nieuw dieet?

Want weet je wat het is: het lijkt wel alsof we meer respect hebben voor onze auto, dan dat we voor onszelf hebben. Als je je auto regelmatig naar de garage brengt voor een onderhoudsbeurt en hij doet het daarna nog steeds niet, ondanks alle tijd en al het geld dat je daarin hebt gestoken, zou je dan jezelf de schuld geven?

Nee, toch?

Maar ondanks het feit dat tot 95% van alle diëten mislukt, hebben wij als mensen de neiging onszelf de schuld te geven als een dieet mislukt, in plaats van het dieet zelf. Maar is dat niet raar?!

Waarom zijn wij mensen, zo gefocust op gewichtsverlies? Waarom hechten we zoveel waarde aan een slanker lichaam? Waarom hangen wij onze waarde vast aan het getal op de weegschaal?

Dat komt deels ook door de maatschappij waarin we zijn opgegroeid. Over de jaren heen zijn er steeds verschillende schoonheidsidealen geweest. Van super dun met een dunne taille naar wat vollere dames, naar baywatch, naar curves etc. Het lijkt wel alsof het ‘mode’ is om er op een bepaalde manier uit te zien. Net zoals dat je bepaalde kleding draagt.

Door de maatschappij is er op dit moment een bepaald beeld neergezet als ideaalbeeld. Maar dat ideaalbeeld is maar random gekozen eigenlijk. En vaak ook niet het ideale lichaam wat we echt kunnen dragen als het ware.

Je hoeft je tv maar aan te zetten, te scrollen op sociale media of een winkel binnen te stappen. Je ziet overal dezelfde boodschap: dat slechts één lichaamstype goed is (namelijk: dun), dat we moeten afvallen om ons goed te voelen en dat we geen ‘slechte’ dingen mogen eten als we gezond willen zijn. Dat slanke lijf zal ons de weg leiden naar ons ideale leven.

Maar dat is niet zo. Door de dieetcultuur leren we onze eigenwaarde te baseren op iets wat we kunnen wegen en meten: afvallen. Terwijl dat dus nergens op slaat, want onze eigenwaarde wordt niet bepaald door hoe we eruit zien.

Maar nu: waarom starten we dan toch steeds opnieuw met een dieet? Dat komt omdat wij als mens verandering niet heel fijn vinden. Ons brein wil ons houden op de plek waar hij nu is. Want dat is veilig. Dus ondanks dat je niet heel gelukkig bent tijdens het volgen van een dieet, dan ben je toch sneller geneigd om dat opnieuw te gaan doen, omdat dat eigenlijk je ‘veilige’ bubbel is. Dat doe je al jaren zo, dus waarom zou je eruit stappen. Alles buiten je veilige bubbel is gevaarlijk (tenminste dat denkt ons brein en dat volgt weer uit de oertijd).

Het voelt ook vertrouwd om weer een dieet te gaan doen, want dat ken je. Je kan diëten vergelijken met de ex waar je naar terug blijft gaan. Ze beloven je dat het deze keer écht anders is, je weet wel dat het waarschijnlijk niet zal werken, maar het voelt zo vertrouwd, dus ga je maar terug. Echt gelukkig ben je niet, maar de angst voor iets nieuws neemt de overhand waardoor je blijft teruggaan. Tot je uiteindelijk toch alleen, nog meer gebroken en teleurgesteld eindigt.

En daarnaast is het zo dat wij als mens doorhebben dat er toch een verandering moet komen, dan het dan de voorkeur heeft voor een korte verandering in plaats van een langdurige. En daarom kies je steeds sneller voor die quick fix diëten.

Mede ook door alle succesverhalen die je om je heen ziet. Maar dat is natuurlijk ook niet de werkelijkheid, want alle mislukte pogingen van mensen zal je niet zien op het internet, want dat is iets waar mensen zich voor schamen. Al is die groep vele malen groter dan de groep die succesvol met een dieet is afgevallen en het er ook af heeft weten te houden. Dus weet ook: je ziet nooit het complete beeld op sociale media.

En ik hoop dat je je daar nu ook bewust van bent.

Waarom werken diëten niet

Het probleem met diëten is dat diëten het stigma rond gewicht in stand houden door niet te erkennen dat mensen er zijn in allerlei soorten en maten en dat dit niets afdoet van hoe mooi iedereen is en dat de waarde van ieder persoon uniek is.

Bij een dieet moet je je vaak houden aan de spelregels van het dieet. Je moet je houden aan hun eetregels. Bijvoorbeeld: eet binnen bepaalde tijden, eet geen koolhydraten, je moet punten sparen, binnen een aantal kcal eten, bewust genietmomentjes inplannen en anders mag je dat niet eten en ik kan zo nog wel even doorgaan. Maar doordat je je aan deze regels houdt, ben je niet meer bezig met je eigen oude eetpatroon. Waardoor je waarschijnlijk een hele grote verandering aanbrengt, die op lange termijn niet vol te houden is, omdat het zo verschillend is.

En wat we tijdens deze cursus gaan doen is echt de focus leggen op gezonder worden en werken aan je levensstijl. Wij gaan ons echt focussen op gezond gedrag (voeding, beweging, stress, slaap, voldoende me-time) en niet direct op vermageren en het snel resultaat willen zien.

Daarnaast is een dieet een vorm van kortetermijnuithongering. Zodra je daarna de kans krijgt om écht te eten, dan heb je vaak het gevoel dat het zo intens is en dat het onbeheersbaar aanvoelt. Je krijgt misschien wel een wanhopig gevoel. Dit resulteert vaak in overeten of een eetbui.

En als je dan ineens meer eet, dan kan je denken dat dit een gebrek aan wilskracht is. Maar dat slaat nergens op. Als jij dit jezelf wijsmaakt, dan verlies jij langzamerhand het vertrouwen in jezelf rondom eten, maar ook in jezelf in het algemeen.

Of jij een dieet wel of niet kan volhouden, heeft niets te maken met het feit of jij genoeg wilskracht hebt of niet. Diëten zijn ervoor gemaakt om te mislukken. Het is niet voor niets een miljardenindustrie. Ze willen jou daarin houden. Schaam je dus ook niet als een dieet weer niet heeft gewerkt. Het ligt dus niet aan jou!

Diëten verhoogt het risico op jojoën. Uit onderzoek volgt dat diëten gewichtstoename stimuleert. Bij een dieet kom je namelijk in een zogenoemde dieetcirkel.

Zie ook de afbeelding hieronder.

Je hebt een wens om af te vallen -> gaat op dieet -> krijgt op een gegeven moment cravings/ eetbuien -> hebt controleverlies -> je komt weer aan -> schuldgevoelens en je voelt je gefaald -> opnieuw een wens om af te vallen en dan begin je opnieuw in de cirkel. 

En zo blijf je erin zitten. En blijf je hoogstwaarschijnlijk veel te weinig eten en op een gegeven moment zit je in een neerwaartse spiraal en tast dit ook je eigen zelfbeeld aan en voel je je als mens minder waard. Maar weet dus dat het niet aan jou ligt! 

Daarnaast verslechterd diëten je relatie met voeding en met jezelf. 

Door te diëten kan je:

  • te obsessief bezig raken met eten;
  • van eten je vijand maken;
    • eten in hokjes plaatsen van goed en fout;
  • een schuldgevoel krijgen als je eten eet wat niet in je dieet ‘hoort’;
    • willen compenseren omdat je ‘slecht’ hebt gegeten;
  • je lichaam in overlevingsstand zetten;
  • je signalen niet meer herkennen van je lichaam m.b.t. honger en verzadiging;
  • verwijderd raken van het vertrouwen in je lichaam;
  • en nog zoveel meer dingen die je relatie met voeding en jezelf verslechteren!

Schadelijke gevolgen van jarenlang op dieet zijn

We krijgen zoveel verschillende boodschappen naar ons toe geslingerd als het gaat om wat nu wel en wat nu niet gezond is. Denk aan:

  • je mag maar een halve banaan eten,
  • pure chocolade is gezonder dan normale chocolade,
  • je moet gojibessen en quinoa eten, want dat zijn superfoods.

En ga zo maar door. De claims vliegen je om de oren. Maar doordat we zoveel verschillende boodschappen horen, weten we niet meer wat nu waarheid is en wat niet.

En het resultaat daarvan is: we weten niet meer wat we moeten doen om echt gezond te zijn. Hierdoor zijn we voeding gaan zien als de vijand en zien we voeding enkel nog maar als calorieën. 

We zien eten dus niet meer als het eten wat het is. Bijvoorbeeld een stuk chocola als chocola. Maar we zien het eerder als: 120 calorieën (kcal). Maar kcal zijn ook helemaal niet erg! Kcal houden ons in leven. Calorieën geven ons energie.

Misschien dacht je tot nu toe dat diëten het goede met je voorhebben. En dat diëten de bedoeling hebben om je echt gezonder te maken. Zo wordt het ook in de markt gezet. Maar eigenlijk doen ze het omgekeerde met je lichaam.

Al meer dan twintig jaar geleden bekeken onderzoekers de schadelijke gevolgen voor onze gezondheid van vastzitten in de vicieuze dieetcirkel, continue aankomen en afvallen, oftewel: jojoën. 

Wie veel dieet heeft een verhoogd risico op hart- en vaatziekten. Als jojoër heb je meer risico op verlies aan spiermassa, een hoge bloeddruk, chronische ontstekingen, hartaandoeningen, beroerte en diabetes. Jojoën is ook gelinkt aan psychologische problemen zoals depressie, meer bingen, lager zelfvertrouwen en meer kans op een eetstoornis.

Jojoën is dus slechter voor je gezondheid dan van nature een hoger gewicht hebben.

Deze effecten van diëten worden eigenlijk nooit echt benoemd in de media of waar dan ook. Want dat verkoopt natuurlijk niet. Ook weten veel gezondheidsprofessionals al deze negatieve effecten niet. Als ze dat wel zouden weten, dan zouden ze nooit een dieet aanraden.

Als aanvulling op de bovenstaande effecten, heb ik hieronder nog wat negatieve effecten van diëten genoteerd:

  • Een verdubbeling in vetopslag en vet aanmaak met gewichtstoename als volgt. Dit is het compensatiemechanisme van je lichaam om meer energie op te slaan om te overleven (je rustmetabolisme wordt vertraagd door veel diëten, waardoor je minder energie nodig hebt. Dit is ook de reden waarom je op een gegeven moment minder afvalt of bijna niet meer, omdat je lichaam zich aanpast)
  • Chronische vermoeidheid
  • Je honger en verzadiging slechter aanvoelen
  • Meer stress (doordat je je lichaam niet meer vertrouwd)
  • Meer faalgevoelens en een lager zelfbeeld
  • Constant zorgen maken over wat je eet
  • Moodswings
  • Bang zijn om honger te hebben
  • Bang zijn om vol te zitten
  • Bang zijn dat als je start met ’verboden’ voedingsmiddelen, dat je niet meer kan stoppen
  • Fantaseren over eten
  • Je lichaam vaak vergelijken met die van anderen
  • Een maaltijd skippen als je te veel eet
  • Bewegen om calorieën te verbranden
  • Veel praten over diëten en gewicht en hoe je kan afvallen
  • Alle remmen los op vakantie, want ‘dan mag het’
  • Geen minder gezonde voedingsmiddelen in huis durven halen omdat je bang bent om de controle te verliezen
  • Anders eten als je bij anderen bent
  • Jouw porties vergelijken met die van iemand anders
  • Bang zijn wat anderen van jouw eetpatroon denkeN
  • Sociale aangelegenheden annuleren omdat er eten aan verbonden is of proberen te vermijden om daar wat te gaan eten

En ik kan er nog wel veel meer opnoemen, maar voor nu laat ik het hierbij. Ik heb je hiermee een beeld gegeven van welke effecten diëten nu eigenlijk allemaal hebben.

Scroll to Top