Module 7

Hoofdstuk 7

Jouw balans creëren

In dit hoofdstuk gaan we aan de slag met het creëren van een balans in jouw leven en dan voornamelijk op het gebied van voeding. In dit hoofdstuk leer je waarom het beperken van voedselkeuzes en het stellen van strikte regels voor het eten van bepaalde voedingsmiddelen vaak niet effectief zijn voor het bereiken van een gezond eetpatroon op de lange termijn.

Hoe vind je die balans?

Vaak wordt gedacht dat wanneer we gaan afvallen, dat we voornamelijk groente & fruit moeten eten, alleen maar volkoren producten, geen toegevoegde suikers en alleen maar water. En vooral geen ‘slechte dingen’. En dat zetten we tussen aanhalingstekens, omdat er geen slechte dingen zijn als je kijkt naar eten. Maar met die dingen bedoelen we dan, koek snoep chocola, fastfood etc. En als je die dingen dan wilt eten, dan moet je echt een ‘gezondere’ variant eten met 15 ingrediënten…

Dus wat je dan snel doet is ontbijten met een kwark met fruit, tussendoor rijstwafels met topping, lunch een salade en s avonds iets met heel veel groente. En vooral geen snacks met suikers! En als je dan bijvoorbeeld zin hebt in een brownie, dan wordt het er eentje die gemaakt is van bruine bonen…

En dus haal je eigenlijk al je momenten weg op een dag dat je wat lekkers eet voor je gevoel. Want je denkt dat het niet mag. Maar juist doordat je dat doet, zal je alleen maar meer verlangen naar dat eten..

En wanneer je het dan een keertje eet, kan je jezelf niet meer inhouden. Dan voel je je schuldig en gefaald en dan begin je weer opnieuw met nog strenger zijn voor jezelf en ga je jezelf nog minder gunnen en uiteindelijk werk je alleen maar toe naar een slechte relatie met voeding en val je alsnog niet af.

Hoe kan het dan wel?

Mijn antwoord in het kort: door te zorgen dat je een balans houdt voor jezelf tussen voedzaam en minder voedzaam. Als je zorgt dat je basis van je eet-en beweegpatroon bestaat uit onbewerkte voedzame producten, dan mag je natuurlijk ook wat lekkers eten. Deze balans kan er voor iedereen anders uit zien en ook nog per dag verschillend zijn. Vergelijk jezelf dus ook niet met iemand anders.

Want ieder lichaam heeft een andere energiebalans en iedereen heeft dus een verschillend aantal calorieën nodig op een dag. Ook al zullen jij en je buurvrouw of man hetzelfde eten, bewegen, slapen, etc. Dan nog gaan jullie er heel anders uit zien. En dus betekent het ook dat jullie balansen allemaal anders mogen zijn. Omdat het niet voorkomt dat jullie hetzelfde zijn.

In de eerdere hoofdstukken heb je al geleerd over de basis van de energiebalans en hoe je ervoor kan zorgen dat je kan afvallen, kan aankomen of op gewicht kan blijven.

Dus als we kijken naar de caloriebalans. Stel. we nemen een voorbeeld van Kim. Kim mag ongeveer 2000 kcal eten op een dag als ze wilt afvallen. In principe zou Kim ook alleen pizza, chocola en patat kunnen eten en ook afvallen, als ze maar in een calorietekort zit.

Nu snapt iedereen wel denk ik dat dat niet echt bevorderlijk is voor je gezondheid. Want zo krijg je echt bij lange na niet alle voedingsstoffen, vitamines en mineralen binnen die je lichaam nodig heeft.

Het gaat echt om het totaalplaatje. Vaak wordt er ook gedacht dat wanneer je heel gezond eet, je sowieso zal afvallen. Maar dat is ook niet per se waar. Als je namelijk alsnog meer eet dan je energiebehoefte, dan kan je alsnog aankomen in plaats van afvallen, ondanks dat je wel heel gezond eet en de benodigde voedingsstoffen binnenkrijgt.

En andersom betekent dat dus ook zo: als je iets minder voedzaams eet, dan zal je ook niet ineens aankomen. Je komt niet aan van 1 pizza. Je valt ook niet af van 1 salade. Nogmaals: het gaat dus om het hele plaatje.

Hieronder maken we het inzichtelijk voor je met twee afbeeldingen. We nemen weer even het voorbeeld van Kim. Kim kan dus 2.000 kcal eten op een dag en dan zit ze in een klein calorietekort om af te vallen. Maar zoals je kan zien in de afbeelding hieronder, eet Kim door de weeks héél gezond en bestaat haar eetpatroon alleen maar uit onbewerkte producten. Kim vindt chocola enzo wel heel erg lekker, maar ze wil graag afvallen, dus dat mag ze niet eten van zichzelf.

Doordeweeks gaat alles goed, maar dan komt het weekend en dan komen er allerlei spontane etentjes om de hoek kijken en meerdere sociale activiteiten. En dan liggen er allerlei verleidingen op de loer. Kim kan zich dan niet inhouden en denkt na het eten van een pizza en het drinken van een wijntje op de vrijdag: ‘ja wat maakt het nu uit?! Nu is het toch al verpest. Maandag begin ik wel opnieuw’. En dan gooit ze eigenlijk alles overboord en eet ze veel meer dan ze zou willen, mede ook omdat ze zich niet kan inhouden omdat ze gedurende de week heel streng is geweest voor zichzelf.

Gemiddeld gezien eet Kim deze week 2.500 calorieën en daarmee zit ze niet in een calorietekort, maar eet ze op onderhoud of zelf in een calorie-overschot en komt ze aan. En na zo’n weekend voelt ze zich weer schuldig en gaat ze nog strenger zijn voor zichzelf. En dan belandt ze weer in dezelfde cirkel.

Dit werkt alleen maar averechts.

En hierboven een voorbeeld van Kim waarbij ze zichzelf ook wat lekkers gunt door de weeks en dat ze een balans heeft tussen voedzaam en minder voedzaam. Zoals je kan zien is haar basis voornamelijk voedzaam en onbewerkte producten, maar eet ze elke dag ook bijna wel bewerkte producten.

Door minder voedzame producten te verwerken in haar eetpatroon, kan zij altijd terugvallen op haar voedzame basis en eet ze per saldo minder als je kijkt naar het gemiddelde over de hele week. Bij dit voorbeeld kan ze ook haar structuur meer aanhouden in het weekend en is het weekend niet zo’n uitschieter. Bij dit voorbeeld eet Kim gemiddeld 2.000 kcal op een dag en zit ze in een calorietekort en zal ze afvallen. En dat terwijl ze gewoon lekkere dingen blijft eten.

In mijn ogen is het JUIST veel gezonder om ook wat lekkers toe te voegen in je eetpatroon (als je daar behoefte aan hebt) dan dat je het niet doet en mentaal daar veel last van krijgt (constant denken aan eten, eetbuien, etc.). Want dit zorgt alleen maar voor een verslechterde relatie met voeding en zal er ook niet per se voor zorgen dat je ineens wel afvalt.

Want ook als je al het lekkere eten in je hoofd zeg maar speciaal maakt, dan zal je het alleen maar meer willen. Als we aan jou zeggen dat je niet aan de roze olifant moet denken. Juist dan denk je eerder aan de roze olifant. Hetzelfde is met eten als je dat niet meer mag van jezelf. Zo maak je de drang alleen maar groter en je maakt het zo speciaal, dat je hersenen daarop reageren. Maar eigenlijk is het helemaal niet speciaal.

Daarom is het ook belangrijk dus om geen restricties op te leggen en dat je ook het lekkere eten mag verwerken in je eetpatroon. Ook omdat je dus veel meer kan eten wat je denkt en het dus draait om het totaalplaatje.

Dus het is belangrijk om ook te werken aan je relatie met voeding als je wilt afvallen. Want dit heeft ook echt een grote invloed op de progressie die je maakt.

Zorg dat je alle vitamines en mineralen binnenkrijgt en dat je merendeel van je eetpatroon bestaat uit onbewerkte producten. Als dit al je hoofdmaaltijden zijn en je focust je op voldoende groente en fruit, dan komt het helemaal goed. En dan blijft er alsnog genoeg ruimte over voor wat lekkers 🙂

Niet zwart wit denken

Vaak als we willen afvallen, dan gaan we heel erg zwart/wit denken over eten. Dus het is belangrijk om te onderzoeken hoe jij naar eten kijkt. Plaats jij eten in hokjes van goed en fout? Dus denk jij eigenlijk heel zwart/wit over eten?

Zwart/wit of goed/fout denken over eten tijdens het afvallen kan schadelijk zijn voor je geestelijke gezondheid en kan ervoor zorgen dat je uiteindelijk opgeeft. Het kan leiden tot obsessief gedrag, waardoor je jezelf te veel beperkingen oplegt en niet geniet van het proces van afvallen.

Bovendien kan het leiden tot het ontwikkelen van een verstoorde relatie met voeding en het ontstaan van eetstoornissen. Als je jezelf vertelt dat bepaalde voedingsmiddelen “slecht” zijn en dat je ze moet vermijden, kan dit leiden tot schuldgevoelens en een negatieve zelfbeeld als je toch van deze voedingsmiddelen geniet.

En dat is iets wat we niet moeten willen! Daarom is het belangrijk om ook echt aan je mindset te werken, ook als je wilt afvallen, maar ook als je je relatie met voeding wilt verbeteren.

Daarbij is het ook nog dat wanneer wij strenge regels voor stellen wat we kunnen eten, kan leiden tot het alles-of-niets denken. Dit betekent dat we onszelf dwingen om perfect te zijn in het volgen van de regels, anders voelen we ons mislukt. Als we toch een keer afwijken van de regels, kunnen we de neiging hebben om de handdoek in de ring te gooien en te denken dat we ons dieet al verpest hebben. Dit kan leiden tot meer overeten en een gevoel van hopeloosheid.

Het is belangrijk om te onthouden dat er geen “perfect” eetpatroon bestaat. Elke persoon heeft unieke behoeften en voorkeuren, en wat voor de ene persoon werkt, kan voor de andere persoon niet werken. Voor iedereen geldt dus een andere balans.

Het gaat erom dat je jezelf niet te veel beperkingen/ restricties oplegt en dat je jezelf toestaat om te genieten van voedingsmiddelen die je lekker vindt, zolang je dit in evenwicht houdt met voedzame voedingskeuzes, zoals je ook al hebt kunnen lezen in het eerste hoofdstuk van deze module.

Het is belangrijk om te focussen op het maken van gezonde en duurzame veranderingen in je eetpatroon, in plaats van jezelf te beperken tot een bepaald dieet of voedingsmiddelen. Door een gezond eetpatroon te creëren dat bij je past, zul je uiteindelijk in staat zijn om je afvaldoel te bereiken en te behouden op de lange termijn, terwijl je ook geniet van wat je eet.

Het is dus belangrijk om niet zwart/wit te denken over eten, dus denk niet in hokjes van goed en fout. Want ook het eten van lekkere dingen zorgen er in mijn ogen voor dat je een gezond eetpatroon hebt, want het is ongezond als je het helemaal eruit verband en hierdoor een hele slechte relatie met voeding ontwikkelt voor jezelf.

Geen enkel eten is namelijk goed. Geen enkel eten is van zichzelf slecht. Daar is geen onderscheid in.

Ook slecht eten ziet je lichaam als eten, net zoals elk ander eten. Er zitten misschien wel minder voedingsstoffen in, maar er zitten alsnog wel wat voedingsstoffen in waar je lichaam wat mee kan. Het is dus niet zo dat je lichaam niets met het eten kan, omdat het dus ook gewoon energie levert.

En dan hoef je dus ook niet te denken: nu is mijn dag ineens verpest, als je een keer wat minder voedzaams hebt gegeten. Ik zal dat inzichtelijk maken met een voorbeeld:

Wat zou jij doen? Je ene lekke band (van de 4) laten repareren? Of zal je de andere drie banden van je auto ook lek steken, omdat het toch al verpest is, omdat je toch al niet meer kan rijden met je auto?

Iedereen zou die band laten repareren, want het is natuurlijk hartstikke zonde om de andere 3 banden lek te steken, omdat die ene toevallig lek is. Dat betekent niet dat heel je auto ineens verpest is.

Waarom is het dan wel zo als we kijken naar ons eetpatroon? Je bent snel geneigd om te denken: ‘mijn dag is verpest als ik die pizza/ muffin/ patat of wat dan ook heb gegeten’. Maar dat is dus helemaal niet zo. Je moet naar het hele plaatje kijken.

Hieronder een voorbeeld: je hebt de hele dag voedzaam gegeten en tussendoor eet je een muffin die eigenlijk niet op je planning stond. Je hebt er wel van genoten. En in plaats van te denken: nu is mijn dag verpest, dan is het nu de kunst om te relativeren en tegen jezelf te zeggen: het draait om het totaalplaatje. Mijn dag is niet verpest door die ene muffin. En dan kan je daarna de draad weer oppakken.

Juist als je denkt: ‘mijn dag is verpest’ en je gooit dan weer je eetpatroon overboord omdat je denkt dat het toch allemaal niet meer uitmaakt, dan zorg je ervoor dat je dag wel verpest wordt. Want dan ben je erg alles/ niets aan het denken, terwijl dat dus nergens voor nodig is.

Dus weet ook voor jezelf: als je wilt afvallen kan je dus gewoon lekkere dingen blijven eten. Je bent ook een mens, je leeft ook! Dat is ook belangrijk. Het is mega belangrijk voor jezelf om ook je relatie met jezelf en met voeding goed te houden. Ook als je dus bezig bent met het herstellen van je relatie met voeding is dit een heel belangrijk onderdeel!

Scroll to Top